Protokół po "Blaszanym bębenku" Güntera Grassa
Guten Tag!
Ależ ten Grass
napisał książkę! I choć nie zdominowała ona rozmowy podczas listopadowego
spotkania, to na pewno na długo pozostanie w pamięci tych Uczestniczek, które
„Blaszany bębenek” przeczytały (lub obejrzały).
1. Trudna to
lektura, ciężko się czyta. Odnosi się wrażenie, że się jest na jakimś freak
show, w teatrze dziwolągów, w jakiejś krainie ze snów. Deformacja, karykatura,
pierwotne instynkty i chucie, realizm magiczny jak u Marqueza, obrazy jak w
„Miasteczku Twin Peaks” Lyncha – a to wszystko dzieje się w lubianym przez nas
Gdańsku, w czasie szczegółowo opisanym w podręcznikach historii.
2. Główny bohater,
Oskar Matzerath - niepełnosprawny, któremu się wydaje, że ma szczególne moce i
że ma wpływ na przebieg wydarzeń w swojej rodzinie, ale i w czasie drugiej
wojny światowej? Czy też zwykły chłopiec, a potem mężczyzna, który faktycznie
kontroluje naturalny proces rośnięcia i jest wyrachowanym, psychopatycznym i
nieoczywistym sprawcą kilku zbrodni?
3. Dziwna to
książka, taka nasza, polska, i jednocześnie obca, na wskroś niemiecka. Niby
historia, która mogła się zdarzyć, ale zbyt nieprawdopodobna. Powieść
rozgrywająca się w konkretnym Gdańsku i w konkretnym czasie, ale jakby ze snów,
z majaków obłąkańca.
4. Trzeba też
wspomnieć o niesamowitej ekranizacji „Blaszanego bębenka” w reżyserii Volkera
Schlöndorffa – kto naprawdę nie da rady przebrnąć przez lekturę, niech obejrzy
ten film, bo robi równie wielkie wrażenie jak książka (a może nawet większe, bo
co się zobaczy, tego już odzobaczyć nie można; podczas czytania nad
wyobrażanymi obrazami jednak jest większa kontrola).
5. Rozmowa o
„Blaszanym bębenku” przeniesionym na ekran poprowadziła do sformułowania
refleksji dotyczących tego, że coraz trudniej Uczestniczkom oglądać filmy
ciężkie, niepokojące, ambitne, bolesne w odbiorze – zbyt dużo emocji kosztują.
To już nie te czasy, kiedy chodziło się do kina na filmy dające do myślenia,
obrazujące dramaty psychologiczne i powikłane losy ludzkie. Teraz ogląda się
filmy spokojne, zabawne, familijne, przyrodnicze (Struna poleca Davida
Attenborough), po których da się zasnąć, po których nie ma drgania gdzieś tam w
środku. Z czego to wynika? Przecież z wiekiem nabywa się dojrzałości, większej
wiedzy i odporności na trudne życiowe zdarzenia. A tu dzieje się coś odwrotnego
– wrażliwość większa, łzy szybciej pojawiają się w oczach przy byle okazji. Jak
tak dalej pójdzie, to za parę lat oglądanie „Reksia” będzie emocjonalnie zbyt
wymagające.
6. Gdyby policzyć
ilość wypowiedzianych na spotkaniu słów, to zdecydowaną liderką byłaby Stefa.
Ale miała o czym opowiadać! Bo przecież pojawił się na świecie jej funkiel
nówka bratanek – słodki bobasek, który wkrótce się dowie, że trafiła mu się
najlepsza z możliwych Ciocia. Temat dzieci był kontynuowany w relacjach z dorastania
rozmownego Struniątka, żywiołowego Kiciątka i nadwrażliwego Małego Lorda.
7. Stefa
opowiadała też, zabawnie i ze szczegółami, o swojej wyprawie do Chin – tak, ta
do niedawna dość zamknięta w sobie osoba, wyruszyła na podbój Azji i na maksa
wykorzystała to, co jej życie na tym wyjeździe dało. Swoją relację z podróży
Stefa ilustrowała pięknymi zdjęciami. A i zaparzona herbata z liczi, ciasteczka
w kształcie motyli i wytrawne orzeszki ziemne prosto z Chin organoleptycznie wzmacniały
odbiór opowieści. Uczestniczki otrzymały od Stefy piękne magnesy z Murem
Chińskim oraz cynobrowe bransoletki na szczęście, bogactwo i dobrobyt.
8. Powyższe tematy
tak zdominowały posiedzenie klubiku, że zabrakło czasu na ustalenie pretekstów
książkowych na przyszły rok. Uprasza się zatem Uczestniczki, aby proponowane przez
siebie tytuły przyniosły na spotkanie grudniowe.
9. Kuchnia pruska,
towarzysząca „Blaszanemu bębenkowi”, wcale nie była łatwym zadaniem. Uczestniczki
poradziły sobie z nim w taki sposób, że: Kicia przygotowała czerwoną kapustę z
fasolą, Struna warstwową (jak liczne spódnice babci Koljaiczkowej) sałatkę
jarzynowo-śledziową, Stefa zapiekane z opieńkami połówki ziemniaków, a Królowa
ziemniaki z niemiecka brzmiące hasselback z rozmarynem i ziemniaczane rogaliki
z marmoladą. Ziemniaki dominowały na stole, bo i do Prus pasują i z polem w
Bysewie, na którym zasiadła w spódnicach babcia Koljaiczkowa, dobrze się
kojarzą.
10. Jedenastego
grudnia omówiona zostanie „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej. Dyskusja
odbędzie się przy kuchni mieszczańskiej i/lub krakowskiej.
Do zobaczenia!
k.

