Przypominajka przez "Wszystko, co lśni" Eleanor Catton

 W najbliższy piątek (w "Dzień Zwycięstwa, maj zielony, białe kwitną bzy...") popłynie opowieść o książce, która od dawna była na liście pretekstowych pretendentek. Misternie utkania kryminalna historia znajdzie swoje rozwiązanie, a Nowa Zelandia literacka i kulinarna zostanie odkryta.

"Kucając", "Życie to jednak strata jest" i "Rzeka dzieciństwa" Andrzeja Stasiuka

  

 Protokół po "Kucając", "Życie to jednak strata jest" i "Rzece dzieciństwa" Andrzeja Stasiuka

Szesnastoletni bookdog Grudosława majestatycznie przywitała Uczestniczki kwietniowego spotkania książkowego, którego patronem był, obecny głosem i piórem, zerkający z jednej z okładek Andrzej Stasiuk.

1. Głos – mocny, trochę chropowaty, głęboki. Głos Stasiuka towarzyszący muzyce ukraińskiego zespołu Haydamaky to połączenie poruszające nawet współczesnych nastolatków (o czym poinformowała Struna).

Pióro Stasiuka – zdradzające wielką wrażliwość pisarza. Stasiuk potrafi patrzeć na przyrodę jak Reymont. Przyroda w swojej pierwotnej, najprostszej formie przenosi go w przeszłość, jest mostem łączącym z przodkami, drogą do własnego wnętrza, spokoju, ścieżką do sensu życia. Siedzą w Stasiuku te tematy, w takiej czy innej postaci pojawiają się chyba we wszystkich książkach. Wspomnienia z dzieciństwa, on jako Polak i my jako Polacy, historia, z którą nie wiadomo, co zrobić, Wschód i jego mieszkańcy, życie pod prąd, rezygnacja z wyścigu szczurów, wojna – druga światowa i ta aktualna, tuż za granicą.

2. Niestety, wywiad-rzeka w „Życie to jednak strata jest” odstaje. Stasiuk w swojej prozie dość jasno wyraża swoje opinie, opisuje swoją przeszłość. Więc „Życie…” wnosi niewiele więcej. Za to stwarza wrażenie puszenia się jedno przed drugim: pytająca, jakie to głębokie pytania zadaje, a odpowiadający, jak to mądrze odpowiada. Konwencja wywiadu w stylu „ach, jak pan może tak mówić?!” i „a co, nie wolno mi?!” to trochę przerost formy nad treścią.

3. Dobrze się Stasiuka czyta, choć czasem jego wędrówki myślowe prowadzą przez wertepy, na manowce. Chętnie się przy nim wraca do swojej przeszłości, wspomina. Najbardziej Stasiukiem zachwycona jest chyba Stefa – ona w ogóle lubi takich prawdziwych facetów, przeoranych przez życie, zaradnych, przyziemnych, ale jednocześnie wrażliwych, myślących, poszukujących sensu w tym wszystkim dookoła. Pozostałe Uczestniczki bardziej skupiły się na twórczości Stasiuka, wyciągnęły z niej elementy wpisujące się w ich światopogląd. Przemijalność, starzenie się, zachęta do zatrzymania się w codziennym biegu i refleksji nad sobą, przyrodą, życiem – to przecież częste tematy rozmów na spotkaniach klubikowych. Z niepokojem omówiono sytuację w Ukrainie i zagrożenie rozprzestrzenienia się wojny na inne kraje – niektórzy sądzą, że to nie kwestia czy, ale kiedy wojna dotrze i do Polski. Ukraińcy od trzech lat bronią swojego kraju, ojcowie ukraińskich dzieci w polskich szkołach giną na wojnie, Ukraińcy mieszkający u nas muszą radzić sobie nie tylko z całą sytuacją w ich ojczyźnie, ale i z Polakami, którym nie podoba się ich obecność tutaj. Wojna jest obecna, płynie strumieniami wspomnień, jest w naszym krwiobiegu – wojna, ta u naszych sąsiadów i ta sprzed 85 lat.

4. Uczestniczki lubią wspominać dzieciństwo, które w zestawieniu z współczesnymi aspektami dorastania, jawi się sielsko-anielsko. Wakacje na osiedlu czy u babci na wsi, bieganie całymi dniami po polu, bazy w wiklinie, taplanie się w rzekach (kiedyś nauczyć się pływać można było właściwie tylko w rzece; dziś, mimo obecności rzek, niewiele osób się w nich kąpie latem, a dzieciaki pobierają naukę pływania na basenie - to jedna z wielkich różnic międzypokoleniowych), zjadanie porzeczek prosto z krzaczka, pieczenie jabłek na patyku nad ogniskiem. Bycie częścią przyrody: zanurzanie się w ciemności nocy, przesiąknięcie dymem z ogniska, ziemia pod paznokciami po przekopaniu grządki, zapach starego psa podstawiającego do głaskania siwy łeb, patrzenie na motyle nad łąką i rabatką z goździkami brodatymi.

5. Wspomnienia z lat dorastania zestawiono z tym, jak dzieci i młodzież współcześnie radzą sobie z życiem – refleksje napawają niepokojem. Słabi, krusi, zagubieni, obarczeni oczekiwaniami nierzadko równie zagubionych rodziców młodzi ludzie. Czy staną na nogi? Czy będą potrafili przejść przez życie, ciesząc się nim? Trzymamy kciuki za Struniątko i jego pokolenie.

6. Literaturze Stasiuka towarzyszyła zaskakująco bogata kuchnia z Beskidu Niskiego, kuchnia wschodnia. Stefa przygotowała ołatki (placuszki) galicyjskie, Struna fuczki bieszczadzkie, a Królowa lewesz (zupę ziemniaczaną) z proziakami z białym serem. Były też wędzone serowe nitki oscypkowe. Były „stare psy”, czyli chrupki Reksie. Były pochodzące z kuchni łemkowskiej kruche ciasteczka drożdżowe z wody. Kicia przysłała filmik swojego 10-miesięcznego Kociątka pałaszującego racuchy z jabłkami galicyjskimi (rozkoszny widok!).

7. Muzyczną oprawę spotkania stanowiło Stare Dobre Małżeństwo, Labolare & Byle Do Góry (jedna z piosenek z tekstem Janiny Brzostowskiej!), Kapela Ze Wsi Warszawa z płytą „Wykorzenienie” i wspomniane na początku przedsięwzięcie artystyczne „Mickiewicz – Stasiuk – Haydamaky”.

8. Pokrótce omówiono też najnowsze trendy w kosmetologii oraz zalety stosowania kolagenu i innych suplementów. Struna wspomniała o ostatnich iberyjskich wyczynach Polanny, a Mały Lord przygotował dla Uczestniczek rysunkowy quiz.

9. Kolejne spotkanie odbędzie się 9 maja. Pretekstem książkowym będzie „Wszystko, co lśni” Eleanor Catton. Kuchnia nowozelandzka.

Wiosny w sercach w Wielkanoc!

k.

PS. Kiedy ostatni raz leżałaś/leżałeś na trawie gapiąc się w niebo?

Przypominajka przed "Życie to jednak strata jest" i/lub "Kucając" i/lub "Rzeką dzieciństwa" Andrzeja Stasiuka

Stasiuk w co najmniej jednej odsłonie. Wschód ten niedaleki, beskidzki lub bardziej odległy. Zwierzęta domowe i gospodarskie, stare i młode. Życie, starzenie się, starość, wspomnienia z młodości, ale aktualna sytuacja geopolityczna. Kuchnia z Beskidu Niskiego, galicyjska, wschodnia - co komu pasuje. Widzimy się w najbliższy piątek.

"Przepiórki w płatkach róży" Laury Esquivel

Protokół po "Przepiórkach w płatkach róży" Laury Esquivel

Po meksykańskiej uczcie nie pozostał już żaden okruszek, ani jeden smakowity zapach nie unosi się w powietrzu. Ale wracamy wspomnieniami do bohaterów, a właściwie do bohaterek „Przepiórek w płatkach róży”.

1. A kojarzą się one ze „Sto lat samotności”. Opowieści Tity mają w sobie dużo realizmu magicznego, takiej jakieś senności, nastroju jak ze starych historii rodzinnych przekazywanych ustnie wnuczkom przez babki. W głowie na pewno zostanie obraz Gertrudis uciekającej nago z domu czy opuchniętej Rosaury. No i ta toksyczna matka trzech sióstr, która każdą z nich zatruła swoim jadem, i nawet po śmierci wtrącała się w ich życie. Ta opowieść jest jednak przede wszystkim o miłości - o sile i odwadze, jaką daje. I o tym, żeby uważać, co się gotuje i co się je, bo skutki tego mogą być odczuwalne przez kolejne pokolenia.

2. Żeby nie narażać się Laurze Esquivel, która napisała, że „gdy mowa o jedzeniu – sprawie, bądź co bądź, bardzo ważnej – tylko głupcy lub chorzy nie poświęcają mu należytej uwagi”, opisać należy potrawy inspirowane książką, które znalazły się na klubikowym stole. Stefa zaserwowała szatańskie ciasteczka mocno czekoladowe z chili oraz rollsy z quacamole. Struna przygotowała sałatkę z chipsami, pełną meksykańskich dobroci m.in. z fasolą i z kukurydzą. Zaserwowane zostało meksykańskie danie z meksykańskim sosem wykonane własnoręcznie przez Pana Rexa. Poldzia przyniosła ciasteczka bezowo-kawowe, które swoją bielą nawiązywały do piersi uciekającej przez łąkę Gertrudis. Były też tortille i ciasteczka owsiane. Całość popijano wybornymi herbatami: intensywnie niebieską owocową i łagodną tatrzańską ziołową. Dla lepszego trawienia słuchano kojącego głosu Jeffa Buckleya i łagodnych dźwięków zespołu Lambchop (choć spotkanie rozpoczęło się z latynoskim przytupem w wykonaniu Manu Chao).

3. Rozmowy dotyczyły najróżniejszych, jak zwykle aktualnych i zawsze istotnych tematów. Poruszono zagadnienie stosunku do pracy zawodowej – poczuciu odpowiedzialności, oddaniu i poświęceniu się pracy, które nikomu nie służą, przez nikogo nie są dostrzegane, a działają destrukcyjnie na osobę przejawiającą te zachowania. Stefa brzmiała jak ktoś, kto jest tuż przed podjęciem ważnych decyzji skutkujących radykalnymi zmianami i odwróceniem proporcji praca-życie osobiste. Struna, która na spotkanie przyszła wypompowana, ledwo powłócząc nogami, też dodała do dyskusji swoje trzy grosze. (A słowa te pisze ta, która opóźniła o ponad 2 tygodnie przygotowanie i opublikowanie niniejszego protokołu ze względu na nadzwyczajne zaangażowanie w wykonanie zadań zawodowych na możliwie najwyższym poziomie). 

4. Poza tym wszystko dobrze: wypatrywanie wiosny, wyzwania związane z renowacją mebli i remontami domowymi, zdrowie, dzieci, zbliżająca się Wielkanoc. W kwietniu porozmawiamy o Beskidzie Niskim i o życiu trochę poza utartym szlakiem. Kto wie, może po tym spotkaniu w klubikowym ogrodzie pojawi się jakaś owca? Literackim bohaterem spotkania będzie Andrzej Stasiuk. Omawiane będą jego „Kucając” i/lub „Życie to jednak strata jest” i/lub „Rzeka dzieciństwa”. Kuchnia galicyjska, wschodnia, beskidzka. Zbiórka 4 kwietnia. 

5. Na koniec, przytaczając słowa autorki: „Dlatego trzeba przebywać jak najdalej od ludzi, które zieją chłodem. Sama ich obecność może zgasić najsilniejszy płomień (…). Im większa odległość będzie nas od nich dzieliła, tym mniej szkody wyrządzi nam ich lodowaty oddech” – dbajmy więc o nasze wewnętrzne światło i ciepło i unikajmy energetycznych wampirów, plujących żółcią na wszystko i wszystkich.

k.

Przypominajka przez "Przepiórkami w płatkach róży" Laury Esquivel

Przepiórek zapewne zabraknie na stole, ale inne potrawy o właściwościach magicznych na pewno będą. O kulinarnej mocy, o miłości wbrew rodzinnym planom, o toksycznych matkach, o buntowniczkach i o smakach dzieciństwa porozmawiamy w najbliższy piątek. 

"Sydonia. Słowo się rzekło" Elżbiety Cherezińskiej

 Protokół po "Sydonii. Słowo się rzekło" Elżbiety Cherezińskiej

TRZYNAŚCIE LAT!!!

Grono czytających, samodzielnie myślących i lubiących się kobiet spotyka się, by podzielić się wrażeniami z lektury wybranej wcześniej książki, a przy okazji omówić wszelkie inne ważne dla nich tematy i zjeść coś pysznego, kulinarnie nawiązującego do książki wieczoru – oto recepta na trzynaście lat comiesięcznych spotkań pod pretekstem! To sprawdzony przepis na następne co najmniej 13 lat takich spotkań!

Jubileusz klubikowy jak zwykle powiązany został z kolejnymi urodzinami Królowej, która z roku na rok z coraz większym wzruszeniem przyjmuje życzenia, kwiaty, prezenty. W ramach rewanżu przygotowała dla uczestniczek quiz na 13-lecie klubiku. Mały Lord miał za zadanie podliczać przyznane za poprawne odpowiedzi punkty, ale Ciocia Stefa i Ciocia Kicia mu się myliły, punktacja pomieszała, łzy rozpaczy popłynęły po policzkach, więc finalnie największą ilość punktów otrzymał Mały Lord (za udział), a następnie ex aequo Struna, Stefa i Kicia (za poprawne odpowiedzi). Struna była na nieco uprzywilejowanej pozycji, ponieważ, jako współtwórczyni spotkań książkowych, uczestniczy w nich od samego początku, jednak i dla niej niektóre pytania okazały się wyzwaniem dla pamięci. Dla chcących sprawdzić swoje siły w zakresie wiedzy o trzynastu latach Spotkań Pod Pretekstem Książki na końcu niniejszego protokołu zamieszczono rzeczony quiz.

Lutowy pretekst literacki okazał się bardzo interesujący. Tytułowa Sydonia to postać historyczna, ale i dzisiaj mogłaby być postrzegana jako kobieta wyzwolona czy nawet wojująca feministka. Opowieść o Sydonii jest misternie utkana z udokumentowanych faktów, jednak Uczestniczki miały wątpliwość, czy można ją nazwać powieścią historyczną – na przeszkodzie stoi język współczesny, który w usta bohaterów książki włożyła jej autorka. Język zbyt współczesny jak na realia sprzed pięciuset lat to prawdopodobnie zabieg pisarski mający na celu ułatwienie dzisiejszym czytelnikom lektury. Struna podjęła rozważania, czy oprócz współczesnego języka, którym posługują się bohaterowie, Sydonia nie została obdarzona przez Cherezińską również współczesnym myśleniem, językiem myślenia. Tak czy inaczej, „Sydonię” dobrze się czyta, lektura wciąga (brawo za romansowy twist) i zachęca, przy okazji wyprawy do Szczecina, do obejrzenia oryginałów listów kreślonych ręką Sydonii von Bork.

Sydonia była od samego początku podejrzana: ruda, garbata, potrafiła czytać, pisać i odważnie wyrażać swoje samodzielne opinie, dobrze sobie w życiu sama radziła, interesowała się roślinami, brała częste kąpiele, lgnęły do niej psy, koty i inny zwierz. To wystarczyło, żeby kobiety i mężczyźni, których Sydonia się nie bała, traktowali ją jako zagrożenie dla swojej stanowisk i władzy i w efekcie oskarżyli o czary.

Spotkanie miało miejsce w nowym pomieszczeniu lokalu klubikowego, które nawiązywało do lasu. Mając przed oczami drzewa, dziwne kamienie, mech i paprocie, Uczestniczki prawie szeptem rozmawiały o nadal żywych przesądach, zabobonach czy niewytłumaczalnych rytuałach obecnych w codziennym życiu. Struna, wbrew swoim zwyczajom, bała się zapisać w literackim kajeciku niektóre fragmenty z „Sydonii”. Stefa zdradziła tajemny przepis swojej babci na roztwór pomagający na bóle głowy i inne dolegliwości oraz na zachowanie pięknej i młodej cery do późnych lat życia. Wspomniano znaczenie przywiązywania czerwonej tasiemki do dziecięcego wózka czy nawet na rączce tegoż dziecka. Przy okazji omawiania studniówkowych poczynań Struniątka przywołany został przesąd zabraniający ścinania włosów przed maturą. Prawie wszystkie Uczestniczki zdobiła współczesna kryza, czyli swetr z golfem, choć nie miały zamiaru ukrywać żadnych niedoskonałości swoich pleców, ponieważ takich nie posiadają.

Przy zmierzchowych dźwiękach The Twilight Singers rozmawiano o feminizmie, o byciu kobietą, o stereotypach dotyczących feministek, o wolności człowieczej i kobiecej i sposobach na jej realizację, o modelach szczęścia i byciu szczęśliwym wbrew przyjętym modelom. Ważną częścią dyskusji były rozważania o upływającym, a właściwie kurczącym się czasie i o trudnościach z akceptacją faktu, że wielu rzeczy już się nie zdąży zrobić, choćby się na głowie stawało.

Kuchnia magiczna, zaczarowana, czarodziejska reprezentowana była przede wszystkim przez urzekająco udekorowany tort jubileuszowy „Czarownica z Czarnego Lasu”. Towarzyszył mu dużo skromniejszy pieczony w kąpieli wodnej (Sydoni by się to spodobało) torcik serowy z „13” z cukrowych pereł. Kicia niedospana (ząbkowanie) pojawiła się z ciastem orzechowo-miodowym. Pomysłowa kulinarnie Stefa przyniosła ciasteczka kokosowe do złudzenia przypominające kryzy, a także własnoręcznie zrobione sakiewki (Sydonia nosiła w niej swoje pieniądze) naleśnikowe z niespodzianką jarzynową. Z okazji jubileuszu klubiku książkowego Mały Lord stworzył recepturę na sałatkę „jamnik”, a następnie samodzielnie ją przygotował ściśle według swojego przepisu (sałatka wyszła zaskakująco smaczna). Struna ugotowała polewkę z kaszą i grzybami, znakomicie współgrającą z wdrobionym weń chlebem słowiańskim. Królowa zrobiła sałatkę z ogórków kiszonych i kaparów z koperkiem oraz burbery (buraczkowe burgery), które zostały podane z sosikami będącymi „specjalnością zakładu” Pana Rexa. Do spożycia tych wszystkich potraw użyto serwisu rodowego Królowej – wyjątkowe okazje wymagają wyjątkowej oprawy. Domowym czerwonym winem winogronowym z piwniczki gospodarzy oraz różaną herbatą Earl Grey wzniesiono toast za dalsze lata spotkań książkowych. W tle muzycznym pojawił się również klubikowy hymn, czyli utwór „Sex on fire” formacji Kings of Leon.

Pretekstem do spotkania 7. marca będą „Przepiórki w płatkach róży” Laury Esquivel, a kulinarną inspiracją będzie Meksyk.

Z ukłonami, powinszowaniami i podziękowaniami,

k.

QUIZ NA TRZYNASTOLECIE!

/odpowiedzi het, het, na samym końcu/

1.      Od której książki wszystko się zaczęło – pretekst „0”?

2.      Do której książki serwowana była kuchnia portugalska?

3.      Która książka była setnym pretekstem?

4.      Która książka, jako pretekst równoległy, towarzyszyła „Białowieży szeptem”?

5.      Przy której książce jedzono potrawy fryzjerskie?

6.      Która książka przyszła natychmiast do głowy uczestniczkom w 2020 roku tuż po wybuchu pandemii?

7.      Wymień co najmniej 5 książek-cegieł (powyżej 600 stron) omawianych na klubiku.

8.      Od której książki dołączyła Stefa?

9.      Kiedy na talerzach pojawiły się potrawy cygańskie?

10.    Które trzy książkowe preteksty napisane były przez lokalnych pisarzy?

11.     Od ilu lat spotkania odbywają się w obecnym lokalu klubikowym?

12.    Jaka kuchnia towarzyszyła książce „1984” Orwella?

13.    Przy której książce pojawiły się peniptysie wykonane przez Poldzię?

14.    Która książka była raportem o współczesnych kobietach w Japonii?

15.    Wymień min. 3 książki, które były zabawne w opinii co najmniej 70% uczestniczek?

16.    Jaka kuchnia towarzyszyła książce „Żar”?

17.    Które trzy pisarki i dwóch pisarzy pojawili się na klubiku dwukrotnie?

18.    Które trzy książki Olgi Tokarczuk były pretekstem spotkania?

19.    W której książce wystąpił dzielny pies Trzyłapek?

20.    Jakie jest motto klubikowe?

 

QUIZ NA TRZYNASTOLECIE - ODPOWIEDZI

1.      ”Wszystko za życie”

2.      „Miasto ślepców”

3.      „Emancypantki”

4.      „Simona”

5.      „Ten się śmieje, kto ma zęby”

6.      „Miasto ślepców”

7.      „Zły”, „Łabędzie”, „Chłopi”, „Księgi Jakubowe”, Shantaram”, „Dzieci Północy”, „Czarodziejska góra”, „Noce i dnie”, „Powrót do Missing”, „Filary Ziemi”

8.      „Lalki w ogniu”

9.      „Ja nie jestem Miriam”

10.    „Zmory”, „Motory”, „Najmłodszy”

11.     9

12.    Kuchnia na „O”

13.    „Zapiski starego świntucha”

14.    „Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet”

15.    „Awaria małżeńska”, „Były sobie świnki trzy”, „Ostatnia artystokratka”, „Trzech panów w łódce (nie licząc psa)”, „Stowarzyszenie Miłośników Literatury i Placka z kartoflanych Obierek”

16.    Węgierska

17.    Joanna Bator „Ciemno, prawie noc” / „Purezento”, Magdalena Grzebałkowska ”Beksińscy” / „Jak się starzeć bez godności”, Elizabeth Gaskell „Panie z Cranford” / „Północ i Południe”, Emil Zegadłowicz „Zmory” / „Motory”, Jacek Hugo-Bader „Dzienniki kołymskie” / „Szamańska choroba”

18.    „Opowieści bizarne”, „Ostatnie historie”, „Księgi Jakubowe”

19.    „Smażone zielone pomidory”

20.    CARPE DIEM!

Przypominajka przed "Sydonią. Słowo się rzekło" Elżbiety Cherezińskiej

 Z dworskim ukłonem serdecznie zapraszamy na lutowe spotkanie, które będzie wyjątkowe, magiczne, czarodziejsko zdumiewające, ponieważ oprócz dyskutowania na temat „Sydonii”, świętować będziemy trzynastą rocznicę powołania do życia tego jedynego w swoim rodzaju prywatnego klubiku książkowego. Widzimy się w piątek!